Grand cru klinkt als een oordeel over de inhoud van de fles. In de Champagne begint het begrip bij de herkomst van de druiven. Een cru is hier een wijngemeente. De historische rangschikking deelt gemeenten in, terwijl binnen één dorp nog altijd verschillende percelen en makers bestaan.
Waar komen de termen vandaan?
Vanaf het begin van de twintigste eeuw gebruikte de streek een échelle des crus: een schaal voor de prijs van druiven uit verschillende gemeenten. Grand cru stond voor gemeenten die op 100 procent waren ingedeeld; premier cru voor gemeenten daaronder, vanaf 90 procent. Het Comité Champagne beschrijft hoe deze termen in 1952 officieel werden ingevoerd.
De prijsschaal is in 2010 afgeschaft. De gemeenten die de namen historisch mochten dragen, kunnen de aanduidingen nog steeds gebruiken. De termen zijn daardoor een verwijzing naar een erkende herkomst, geen actuele score voor een wijn.
Wat zegt grand cru over een fles?
Voor een champagne met deze vermelding moeten de gebruikte druiven uit gemeenten komen die de betreffende aanduiding mogen dragen. De herkomst is dus belangrijker dan het adres van het champagnehuis. Een producent kan druiven uit verschillende dorpen gebruiken; lees daarom de specifieke cuvée en het etiket, en neem niet aan dat ieder huis in een grand cru-dorp automatisch grand cru-wijn maakt.
Een grand cru-aanduiding garandeert geen persoonlijke favoriet. Wijnmaker, perceel, oogst, druiven en rijping bepalen mee hoe de champagne uiteindelijk overkomt. Er zijn ook geweldige wijnen zonder cru-vermelding.
Dorpen om op de kaart te zetten
Aÿ-Champagne, Avize, Bouzy, Cramant en Le Mesnil-sur-Oger zijn voorbeelden van grand cru-gemeenten. Hautvillers, Dizy en Rilly-la-Montagne zijn voorbeelden van premier cru-gemeenten. Controleer bij een specifieke fles altijd de herkomstinformatie van de producent; een dorpsnaam op zichzelf zegt nog niet welke druiven in die cuvée zijn gebruikt.
Bezoek je de streek, dan wordt de classificatie minder abstract. Rij eens van de Montagne de Reims naar de Côte des Blancs en vergelijk hoe landschap, druiven en dorpen veranderen. Dat levert betere vragen op voor een proeverij dan een lijst met rangen.